İlk 6 Ay Bebek Beslenmesi Nasıl Olmalıdır ?2020

İlk 6 aylık devresinin peşinden, 6. ay bitiminde anne sütüne ek olarak bazı yiyeceklerin yavaş yavaş bebeğe verilme süreci başlamalıdır. Artan enerji ihtiyacı, vitamin ve mineral gereksinimleri bu devresinin yavaş yavaş başlaması icap ettiğinin sinyalidir.

Besinlere geçiş devresi bebeğin metabolik gereksinimleri bundan sonrasında değişmeye başladığından, 6. aydan sonraya da bırakılmamalıdır.

Gıda alımına erken başlanması da minimum geç başlanması kadar bebeğin metabolizmasını etkileyen bir proses oluşturur. 6. aydan evvelce başlanan besinler ile eş güdümlü bebekte anne sütü alımının azaldığı gözlemlenebilir.

Bu hal bebekte protein açığı oluşturabilir ve gelişme gelişmede gerilik görülebilir. Meydana getirilen emek harcamalar, erken dönemde ek besinlera geçiş yapıldığında bebekte alerjik hastalıkların görülme sıklığının arttığını göstermektedir. Aynı vakitte erken dönemde başlanan ek besinler bebekte ishal, kabızlık ve gaz sancılarına yol açabilir.

Beslenmeyi tamamiyle bebeğin sindirim ve metabolik işlevlerinin gelişimi belirler. Ek besinlera geçiş döneminde yutma refleksi zayıf olmasından kaşıkla verilenleri ağızdan çıkarma eğilimi olabilir. Gıdaları tüketmesi amacıyla diş etlerine zarar verebileceğinden metal değil silikon kaşık tercih edilmelidir. Besinsel içinde ne olduğu yüksek besinlerdan başlanmalı, anne sütü de kesinlikle dönem dışı bırakılmadan 1-2 yaşlarında da kesinlikle kullanılmalıdır.

 

Son senelerde ek gıdaleri 6-12 ay arası kademli olarak arttırılarak, buna oranla anne sütünün azaltılması önerilmektedir. Buna nazaran 6-8 ay arası günlük enerjinin %70-80’i anne sütünden gelmeli, ek gıdaya geçişte alttaki besin tiplerinden her gün 2 tanesi seçilerek verilmeli. 8 aydan evvelce 4 öğün+kahvaltıya geçilmemeli. Eğer anne sütü yok ya da kafi değilse, o zaman alıştıktan sonrasında alttaki tüm besin tipleri verilebilir.

Sebze Püreleri
Mevsimine ideal sebzelerin yer almış olduğu püreler tercih edilebilir. Çoğunlukla ilk başlanan sebzeler, patates, havuçtur, sonrasında kabak denenebilir, ıspanak ve pazı şeklinde yeşil yapraklı sebzeler eklenebilir, mevsimindeyse tanelerini çıkararak yeşil fasülye verilebilir. Patates bazı bebeklerde kabızlık problemi yaratabileceğinden verilme sıklığı doğru ayarlanmalıdır. Arada sırada bu hususta spru gelmekte çocuğum bal kabağı yemiyor, yer elmasını sevmedi, şunlar esasen bebek beslenmesinde çok da fazla yeri olan sebzeler değildir, değişik koku ve tatlarıyla bebeklerin hoşuna gidemeyeceği şeklinde, glisemik indeksleri yüksektir, şu demek oluyor ki kan şekerinde gereksiz dalgalanmalara, insülin salgısında artışa namacıyla olabilirler. Bununla eş güdümlü gene protein seviyesi yüksek tarhana ya da yayla çorbası da tüketilebilecek çeşitler arasındadır. Tuz ek edilmemelidir. Tat ve enerji vermesi ve kabızlığı önlemesi yönünden 1 tatlı kaşığı zeytin yağı eklenebilir.

Muhallebi
Bu ayda başlanabilecek en yalın ve bebeğinize en ideal ek gıdalardan birisi de sütlü pirinçli muhallebidir. Burada süt sözcüğü yanıltmasın, muhallebi inek sütü ile değil bebeğin yaşına ideal formül süt ile yapılır. Bunun amacıyla hazır kaşık mamalarını tercih edebileceğiniz şeklinde, alttaki tanıma nazaran evde kendiniz de hazırlayabilir, gün içersinde ya da akşam 1 öğün olarak verebilirsiniz.

Muhallebi Tarifi:
Besinler:

  1. 1 su bardağı su (100 ml)
  2. 1/2 silme yiyecek kaşığı (5 gr) pirinç unu
  3. 3 ölçek hazır mama(formül süt)
    Yapılışı:
  4. Pirinç unu bir oran su ile ezilir. Kalan su ek edilir. Hafifçe ateşte karışıtırılarak pişirilir.
  5. Ocaktan indikten toz mama eksi yapılır.

*Sadece bebek bu seviyesi yiyemeyebilir, hele de kucak dolusu anne sütü veriyorsanız bebeğe almış olduğu kadarını verebilirsiniz, anne sütü yoksa bebeğinizin almış olduğu kadar daha çok da fazla yapabilirsiniz.

Meyve Püresi
Mevsimine ideal gaz yapma kapasitesi düşük meyvelerin (elma, armut, ayva, kayısı vb.) suyu ise başka bir ara öğün alternatifi olarak tercih edilebilir. Meyveler çatalla ezerek ya da cam bir rende yardımıyla rendelendikten sonrasında püre durumuna getirilir. Aralarda başlangıçta 2-3 çorba kaşığı olarak verilerek yeme kapasitesi arttığında yavaş yavaş arttırılabilir. Eğer oldukca iyi ezemezsek ve bebek pütürlerden rahatsız olursa rondo ya da blendır da son tercihiniz olabilir, zira bu tür ezme işlemleri, vitamin–mineral içeriğini bozabilmektedir.

Yoğurt
5 ay dolduktan sonrasında, eğer hekiminizle eş güdümlü anne sütünün yetmediğine karar verirseniz, 4 ayda başladığımız muhallebinin yanına 50-150 ml’lik 1 öğün de yoğurt ekleyebiliriz. Bunun amacıyla olasıysa evde yapılmış yoğurt vermeliyiz, imkanınız olmadığında bebeklere hususi yapılmış hazır yoğurtları da verebilirsiniz. Yoğurdu inek sütüyle yapabilirsiniz, mayalanma prosedürü alerjik özellikleri büyük oranda azaltır, mamayla anne sütüyle yoğurt yapma denemeleri gereksiz ve aşırı bir uygulamadır, fazlası zaman da başarısızlıkla sonuçlanır. Fakat oldukca ağır inek sütü alerjisi olan bebeklerde yoğurt ile de alerji, olabilir. O yüzden yoğurt vermeden evvelce alttaki kolay testi evde uygulayabilirsiniz.

Yoğurt amacıyla evde alerji testi:
İlk denemede dudağının üstünde renksiz alana bir parça yoğurt sürülür, 40-60 saniye beklenir, sonrasında silinir, 4-5 dak. beklenir, yoğurdun asit yapısı sürülen bölümde hafifçe bir kızarıklık yapabilir, bu normaldir. Fakat sürülen bölgenin dışına taşan ve de kabarıklığın eşlik etmiş olduğu, aşırı bir kızarıklık var ise inek sütü alerjisinin en erken sendromu olabilir, öyleyse yoğurt denemesi 3-4 ay ertelenir.

Yoğurt Tarifi:
1 litre pastörize günlük inek sütü

1 yiyecek kaşığı yoğurt

Yapılışı:
Süt kaynatılır. El dayanacak sıcaklığa geldiği zaman (40-45 aşama) 1 yiyecek kaşığı yoğurt ek edilir. Üstü kapatılır ve kalınca bir örtü ile sarılarak oda ısısında mayalanmaya bırakılır. 3-6 saat sonrasında açılarak buzdolabında 1 gün bekletilir. Mayalanan yoğurdu 2 gün süresince güvenle kullanabilirsiniz.

Kıyma
6. ayın bitiminde tüketmeye başladığı ilk yiyecek grubu olan sebze püresinin içine ek edilerek almış olduğu protein miktarı artırılabilir ve gelişme gelişme, demir gereksinimi ve bağışıklık sistemine bu sayede katkıda bulunabilirsiniz. Oldukca pütürlü olmasından, ağızdan çıkarma eğilimi yüksek olmasından blenderden geçireerek verilmelidir.

Yumurta Sarısı
1 yaşına kadar yumurtanın bir tek sarısı kullanılmalıdır. Ailede alerji yoksa, bebekte konak, infantil kolik şeklinde alerji düşündürebilecek erken emareler yoksa, 6. ayın sonuna doğru başlanabilir. Aksi durumda yumurtanın sarısı da 9-10 ay hem de 1 yaş sonrasına kadar ertelenebilir. Alerji yapma şansına karşı 1/8 i ile başlanıp miktarı yavaş yavaş artırılmalıdır. 4 gün bu şekilde tüketmesi sağlandıktan sonrasında ¼ yumurta sarısı kullanılabilir. 2 gün de bu şekilde devam edilerek alerji sorununa rastlanmadığı zaman amacıylade ½ ve 1 tam yumurta sarısına geçiş yapılabilir. Eğer alerji problemi ile karşılaşılırsa bir zaman ara verip peşinden gene 1/8 yumurta sarısı ile tecrübe etme yapılabilir.

Su
Ek gıdalara başlanmasıyla eş güdümlü su da verilebilir sadece biberon değil silikon kaşık kullanılmalıdır ve kaynatılıp ılıtılmış su verilmelidir. 6-8 ay arası anne sütün oldukca bolca alabiliyorsa, çiş sayısında bir azalma, çiş renginde bir koyulaşma yoksa ve bebek talep etmiyorsa verilmeyebilir. Bebeklere su verme ile ilgi daha detalı informasyon amacıyla Bebeklere Su Verilir mi? adlı makalemizi okuyabilirsiniz.

Ekmek İçi
Kaynamış ve ılıtılmış su yardımıyla güzelce ezilerek verilebilir. Fakat 6-7 aydan evvelce kesinlikle tüketmesine izin verilmemelidir. Gluten alerjisi ve ishal görülme riski yüksektir.

1 Yaşına Kadar Bebeğe Verilmemesi Ihtiyaç duyulan Gıdalar:
Bal, bünyesindeki alerjenler ve kalpte ritm bozukluğuna yol açabilecek bazı toksinler bundan dolayı bebekler amacıyla tehlikeli neticeler doğurabilir.
Çilek ve balık dışı deniz ürünleri alerjik tepkilere sebep olabilir.
Tatlandırıcı sahibi olan (sakarin, aspartam vs.) her türlü hazır besin, natural olmayan meyve suları kullanılmamalıdır.
Yumurtanın beyaz kısmı, yapısındaki proteinler sebebiyle yüksek alerjik özelliğe haizdir. Alerjisi olmayan bebeklere 9-10 aylıktan sonrasında oldukca azca miktarlarda başlanarak denenebilir.
İnek sütü pişmemiş ve muhallebi amacıylade, alerji riski taşır. Yoğurt ve peynir durumuna ulaştıktan sonra protein yapısı değişmiş olduğu amacıyla zararı dokunan tesiri ortadan kalkar.
Salam, sosis ve sucuk şeklinde prosedürden geçirilmiş etler, konserveler; bünyesinde kimyasal maddeler bulunmasının yanı sıra yağ ve kolesterol açısından zengin olmaları zararı dokunan olabilir. 1 yaşından sonrasında da olasıysa tüketiminin önüne geçilmelidir.
Sakatatlar, bilhassa beyin virüs taşıma olsılığı sebebiyle bebeklere verilmese daha iyi olur. Kuzu ciğeri veren yayınlar, ekoller de vardır. Fakat yüksek yağ içinde ne olduğu bundan dolayı, beslenme alışkanlığı açısından biz oldukca önermiyoruz.
Tütsülenmiş balıklar (somon ya da alabalık) tazeliklerini güvenliğini sağlamak amacıyla genel anlamda nitratlarla prosedür görmeleri sebebiyle zararlıdır.
Kafein sahibi olan kola, kahve, kakao, çikolata şeklinde gıdalar ihtiva ettiği kafeinle bebekte kızgınlık ve gerginlik yapabildiği şeklinde uykusuzluk problemi de yaratabilir. Kalsiyum şeklinde önemli minerallerinde bedende kullanılmasını engeller.
Gazoz, kola, kutu meyve suları şeklinde asit-gaz ve/ya da bolca şeker sahibi olan meşrubatlara hiçbir zaman alışmamasında yarar vardır.
Aşağıdaki videolarda Uzm. Dr. Duygu Gür Ünal, “Bebeklerde Ek Besinlere Geçiş” ve “Hususi Aşılar” ile ilgili bilgiler veriyor. Videolarımızdan evvelce “Kardeşim Sıhhatli Besleniyor” adlı animasyonumuzu da çocuklarınıza keyifle izletebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir